انواع چکش معاینه و کاربردهای آن

چکش معاینه یا رفلکس پاتلا یک نوع ابزار تخصصی معاینه پزشکی به حساب می‌آید و مورد استفاده پزشکان است که برای بررسی واکنش‌های تاندون‌های عمیق بدن به کار می‌رود. تست بازتاب یا رفلکس یکی از مهم‌ترین قسمت‌های معاینه فیزیکی اعصاب می‌باشد، و به این ترتیب، پزشکان این امکان را خواهند داشت که بیشتر ناهنجاری‌های به وجود آمده را در سیستم عصبی مرکزی یا محیطی شناسایی نمایند. آنچه در ادامه این مقاله می‌خوانید:

• چکش معاینه یا نورولوژی چیست و چه ویژگی‌هایی دارد؟
• مکانیزم کار با چکش معاینه
• کاربرد چکش معاینه
• انواع چکش‌ها معاینه
• انواع تست‌های چکش معاینه
• سخن پایانی

چکش معاینه یا نورولوژی چیست و چه ویژگی‌هایی دارد؟

یکی از ابزارهای مؤثر، کاربردی و جالب توجه در امر انواع معاینه‌های عصبی و پزشکی، چکش معاینه یا رفلکس پاتلا است. پزشکان از این وسیله برای انجام معاینات مختلف که در ارتباط با سیستم عصبی پا و بازتاب ناشی از آن صورت می‌گیرد، استفاده می‌کنند. شاید بتوان گفت اولین کشوری که از این ابزار برای تشخیص برخی اختلالات عصبی و حسی استفاده می‌کرده است، کشور آلمان بوده که دارای قدمتی بسیار طولانی در زمینه تولید و کاربرد این نوع ابزار پزشکی است. این نوع چکش پزشکی در انواع مختلف و با کاربردهای گوناگون و همچنین در اندازه‌های متنوع که معمولاً بین ۲۵ تا ۴۰ سانتیمتر است، تولید شده و به بازار عرضه می‌گردند.

مکانیزم کار با چکش معاینه

نحوه استفاده از چکش معاینه به این صورت است که فرد مورد معاینه بر روی یک صندلی یا میز که دارای ارتفاع زیادی است می‌نشیند، به نحوی که پاهای او به زمین نرسد یا به اصطلاح آویزان باشد. سپس پزشک با استفاده از چکش معاینه به قسمت زیر زانو به شکل بسیار آرام ضرباتی را وارد می‌نماید. در محل وارد آمدن ضربه در زیر زانو، تاندونی قرار گرفته است که دارای حساسیت بسیار زیادی به ضربه می‌باشد. ضربات وارد شده به این تاندون‌های حساس که ران را به ساق پا متصل می‌کند، موجب می‌شود که عضلات چارسر ران سفت شده و در نتیجه آن، ساق پای فرد دچار یک پرتاب ناخودآگاه شود. لازم به ذکر است که در هنگام انجام این معاینات عصبی، بیمار به هیچ وجه نباید قبل از معاینه عضلات پای خود را سفت کرده و یا نگران ضربات چکش باشد، چرا که در این صورت ممکن است در روند معاینه اختلال ایجاد شود.

کاربرد چکش معاینه

چکش‌های معاینه برای انجام برخی آزمایش‌های مرتبط با بازتاب‌های تاندونی کاربرد دارند. در واقع چکش معاینه این امکان را برای پزشک مهیا خواهد کرد که بتواند مشکلات و اختلالاتی مرتبط با عصب، میزان و جایگاه آن را به سادگی تشخیص دهد. در صورت استفاده از این ابزار، بروز رفلکس و واکنش‌های طبیعی و نرمال می‌تواند نشان دهنده سالم بودن مغز و نخاع و همچنین سلامت اعصاب حسی و حرکتی باشد. اما در صورتی که واکنش‌ها به ضربات این چکش عمقی باشد، می‌تواند به علت برخی اختلالات در عملکرد نورون‌های حرکتی فوقانی باشد. همچنین کاهش این بازتاب‌ها می‌تواند دلیلی بر وجود نقص در نورون‌های حرکتی تحتانی باشد.

انواع چکش‌های معاینه

از آنجایی که جهت انجام تست رفلکس، بخش‌های متفاوتی از بدن مورد ارزیابی قرار می‌گیرد، در نتیجه از چکش‌های مختلف که اشکال متفاوتی دارند، استفاده می‌شود که شامل موارد زیر هستند:

 چکش معاینه ترومنر

ساختار تشکیل دهنده چکش معاینه ترومنر، شامل یک دسته گیرنده و دو سر گرد است. معمولاً از سر کوچک‌تر به منظور انجام برخی معاینات در کودکان و در مواقعی نیز برای انجام پرکاشن (دق) قفسه سینه و شکم استفاده می‌شود. اما قسمت پهن‌تر این چکش برای انجام تست رفلکس زانو  مورد استفاده قرار می‌گیرد.

چکش معاینه تیلور

چکش‌های معاینه تیلور یکی دیگر از انواع پرکاربرد چکش رفلکس به ویژه برای معاینه اطفال است که دارای شکل ظاهری خاصی بوده و از دسته و یک سری مثلثی شکل تشکیل شده است. جنس این نوع چکش سیلیکون می‌باشد که نسبت به سایر انواع چکش‌های معاینه دارای وزنی سبک‌تر است. همین امر موجب شده که استفاده از آن در میان پزشکان، رواج بیشتری داشته باشد. این ابزار یکی از لوازم انجام تست تحریک پذیری در اعصاب مرکزی به شمار می‌رود. چکش معاینه تیلور این قابلیت را دارد که میزان از دست رفتگی رفلکس را نشان دهد.

.

چکش معاینه بابینسکی

چکش معاینه بابینسکی نوع دیگری از انواع چکش معاینه است که از نظر ظاهری دارای یک دسته و یک سری تیز می‌باشد که برای انجام برخی معاینات و سنجش رفلکس در کف پا (بابینسکی) و نیز انجام تست حس عمقی فرد کاربرد دارد. انواع دیگر چکش معاینه شامل چکش معاینه باک و چکش معاینه برلینر هستند.

انواع تست‌های چکش معاینه

رفلکس تاندونی

در این نوع سنجش، با استفاده از چکش رفلکس، ضرباتی آرام به تاندون  وارد می‌شود که موجب کشیده شدن گیرنده‌های درون تاندون و کوتاه شدن رفلکسی عضله خواهد شد.

رفلکس جهشی زانو

در نوع دیگری از سنجش با استفاده از چکش، فرد یک بار به حالت نشسته و یک بار هم به صورت دراز کش مورد معاینه قرار می‌گیرد. در این نوع تست، توسط چکش معاینه، ضربه‌ای به عضله کشککی وارد می‌شود و سپس بازتاب و واکنش عضله چهارسر مورد بررسی قرار می‌گیرد.

رفلکس عضله دوسر

با استفاده از چکش معاینه پزشکی، ضربه‌ای آرام به چین موجود در آرنج وارد خواهد شد که نوع رفلکس بدن به این ضربه، به شکل خم شدن آرنج خود را نشان می‌دهد.

رفلکس عضله سه سر

پزشک برای انجام این نوع سنجش، ضربه‌ای با استفاده از چکش معاینه به پشت آرنج وارد می‌کند که واکنش بدن به این ضربه، به شکل باز شدن آرنج است.

رفلکس خم کننده انگشتان دست

این نوع سنجش را در حالی انجام می‌دهند که بیمار، انگشتان خود را به صورت نیمه خم قرار داده و با استفاده از چکش، ضربه‌ای به کف دست بیمار وارد می‌گردد که در نتیجه آن خم شدن انگشتان فرد است.

سخن پایانی

چکش معاینه یکی از ابزار معاینه مهم در حوزه پزشکی است که برای تست عصب‌های عمقی به کار می‌رود. از آنجا که این ابزار کاربرد فراوانی در معاینه دارد، انواع مختلفی از آن ساخته شده است که در این مقاله به آن پرداختیم.

همچنین لازم به ذکر است که  فروشگاه تجهیزات پزشکی طب تولید امکان خرید چکش معاینه با کیفیت از برندهای معتبر  را به صورت آنلاین برای شما کاربران گرامی امکان پذیر نموده است.