فشار خون بالا در چه ساعاتی از روز خطرناکتر است؟
در دنیای پزشکی، فشار خون بالا را اغلب قاتل خاموش مینامند، زیرا میتواند سالها بدون هیچ علامت آشکاری به عروق و ارگانهای حیاتی بدن آسیب برساند. اما نکتهای که بسیاری از بیماران و حتی افراد در معرض خطر از آن غافل هستند، این است که رفتار فشار خون در تمام ساعات شبانهروز یکسان نیست.
سیستم قلبی و عروقی ما مانند ماشین هوشمندی عمل میکند که در زمانهای مختلف، تنظیمات متفاوتی دارد. بسیاری از افراد تصور میکنند اگر فشار آنها در یک بار اندازهگیری در مطب پزشک طبیعی بود، مشکلی وجود ندارد. در حالیکه ممکن است در ساعات خاصی از روز، دچار افزایشهای ناگهانی و خطرناک فشار شوند.
درک الگوی تغییرات فشار خون و اینکه چه زمانی اوج میگیرد، به پیشگیری از فجایع ناگهانی مانند سکتههای مغزی و قلبی کمک میکند. در این مقاله اطلاعات بیشتری در این زمینه میدهیم. همراهمان بمانید.
فشار خون بالا در چه ساعاتی از روز خطرناکتر است؟
مطالعات گسترده اپیدمیولوژی نشان دادهاند که توزیع وقوع حوادث قلبی در طول ۲۴ ساعت تصادفی نیست. آمارها نشان میدهند که یک زمان خطرناک فشار خون وجود دارد که با ساعات بیداری و شروع فعالیت روزانه همپوشانی دارد.
بهطورکلی، خطرناکترین زمان برای افرادی که فشار خون کنترل نشده دارند، ساعات اولیه صبح (بلافاصله پس از بیدار شدن) و همچنین انتهای شب برای افرادی است که الگوی خواب نامنظم دارند.
در این بازههای زمانی، بدن تغییرات همودینامیک شدیدی را تجربه میکند. اگر عروق فرد انعطافپذیری لازم را نداشته باشند یا پلاکهای چربی در آنها وجود داشته باشد، این تغییرات فشار ممکن است منجر به پاره شدن پلاکها و ایجاد لخته شود.
ریتم شبانهروزی فشار خون
بدن انسان تحت هدایت ساعت بیولوژیک مرکزی به اسم ریتم سیرکادین یا شبانهروزی است. فشار خون نیز تابع مطلق این ریتم است. در فردی سالم با الگوی خواب طبیعی، فشار خون باید در طول شب و هنگام خواب عمیق، بین ۱۰ تا ۲۰درصد نسبت به روز کاهش یابد. به این پدیده در اصطلاح پزشکی افت شبانه میگویند.
این کاهش فشار به سیستم قلبی و عروقی فرصت میدهد تا پس از یک روز پرکار، استراحت کند و بازسازی شود. اما حدود ساعت ۳ تا ۵ صبح، بدن کمکم برای بیدار شدن آماده میشود و فشار خون به آرامی شروع به بالا رفتن میکند تا فرد بتواند از خواب برخیزد. مشکل زمانی است که این نوسان فشار خون از حالت طبیعی خارج شود. یعنی یا در شب افت نکند یا هنگام صبح با شتابی بیش از حد افزایش یابد.
برای اندازهگیری فشار خون در خانه میتوانید به کمک مقاله بهترین دستگاه فشار خون برای مصارف خانگی کدامند؟، محصول مناسب را انتخاب کنید.
چرا فشار خون صبحها بالا میرود؟
ساعات اولیه صبح، بهویژه بین ساعت ۶ تا ۱۰، زمانی است که بیشترین آمار سکتههای قلبی و مغزی در جهان ثبت میشود. وقتی شما از خواب بیدار میشوید و چشمانتان را باز میکنید، سیستم عصبی سمپاتیک فعال خواهد شد.
این فعالیت باعث ترشح ناگهانی هورمونهایی مانند آدرنالین، نورآدرنالین و کورتیزول در خون میشود. این هورمونها فرمان انقباض عروق و افزایش ضربان قلب را صادر میکنند تا خون کافی به عضلات و مغز برسد.
به همین علت فشار خون صبحگاهی به طور طبیعی بالا میرود. اما در بیماران مبتلا به فشار خون مزمن، عروق سفت و خشک هستند و نمیتوانند این حجم از خون پمپاژ شده را با گشاد شدن جبران کنند. بنابراین فشار خون بهشدت و ناگهانی اوج میگیرد. علاوهبراین، در ساعات صبح غلظت و چسبندگی خون بالاتر است که احتمال تشکیل لخته را در کنار فشار بالا، چندین برابر میکند.
فشار خون شبانه و خطر سکته
اگرچه اوج فشار صبحگاهی خطرناک است، اما فشار خون شبانه بالا، مخربتر عمل میکند. همانطور که گفتیم، فشار خون باید در شب کاهش یابد. افرادی که فشار خونشان در شب پایین نمیآید یا بدتر از آن، کسانی که فشارشان در شب بالاتر از روز است، در معرض خطر بسیار بالای نارسایی کلیه و نارسایی قلبی قرار دارند.
وقتی فشار خون در شب بالا میماند، قلب و کلیهها هیچ فرصتی برای استراحت ندارند و ۲۴ ساعته تحت فشار کار میکنند. طبق مطالعات، فشار خون بالای شبانه، قویترین عامل پیشبینیکننده مرگومیر ناشی از بیماریهای قلبی است.
این وضعیت معمولاً در افراد مبتلا به آپنه خواب (توقف تنفس در خواب)، دیابت، بیماریهای کلیوی و کسانی که نمک زیادی مصرف میکنند، دیده میشود. از آنجایی که فرد خواب است، متوجه این خطر نمیشود و این وضعیت تنها با دستگاههای پایش ۲۴ ساعته (هولتر فشار) قابل تشخیص است.
بهترین زمان اندازهگیری فشار خون
برای اینکه پزشک بتواند تشخیص دهد آیا درگیر نوسانهای خطرناک هستید یا خیر، زمانبندی اندازهگیری بسیار مهم است.
گرفتن فشار خون به صورت تصادفی در وسط روز، اطلاعات کاملی نمیدهد. فشار خون خود را باید در دو نوبت ثابت اندازهگیری کنید. ابتدا صبحها، قبل از خوردن صبحانه و مصرف داروهای فشار خون و پس از تخلیه مثانه است. این کار وضعیت فشار خون صبحگاهی را مشخص میکند.
سپس عصرها یا شبها، قبل از خواب و پس از ۲۰ دقیقه استراحت در محیطی آرام است. ثبت این اعداد در یک جدول و ارائه آن به پزشک، الگوی نوسان فشار خون شما را آشکار میکند. دقت کنید که هنگام اندازهگیری باید پشتتان تکیه داده باشد، پاها روی زمین باشد و دست در راستای قلب قرار گیرد تا اعداد واقعی ثبت شوند.
آیا استرس شبانه فشار خون را بالا میبرد؟
سبک زندگی مدرن باعث شده است بسیاری از ما شبها نیز تنش را تجربه کنیم. استرسهای شغلی، دنبال کردن اخبار بد در گوشی تلفن همراه قبل از خواب و اضطرابهای مزمن، باعث میشود سیستم عصبی سمپاتیک که باید در شب خاموش شود، همچنان فعال بماند. نور آبی ساطع شده از نمایشگرها نیز با سرکوب هورمون ملاتونین (هورمون خواب)، ریتم شبانهروزی را به هم میریزد.
این عوامل باعث میشوند سطح کورتیزول در شب بالا بماند و جلوی افت طبیعی فشار خون را بگیرد. کسانی که شبها با فکر و خیال میخوابند یا خوابهای منقطع دارند، اغلب دچار فشار خون شبانه بالا هستند که در درازمدت به عروق مغزی آسیب میزند. بنابراین، رعایت بهداشت خواب و پرهیز از هیجانهای کاذب در ساعات پایانی روز، بخشی از روند درمان فشار خون است.
سخن پایانی
فشار خون بالا یک عدد ثابت نیست، بلکه موجی است که در طول روز بالا و پایین میرود. شناختن قلههای آن، یعنی ساعات اولیه صبح و زمان خواب، برای حفظ سلامتی اهمیت بالایی دارد. اگر متوجه شدید که فشار خون صبحگاهی شما همیشه بالا است یا شبها احساس بیقراری و تپش قلب دارید، این نشانهها زنگ خطری است که نباید نادیده بگیرید.
مدیریت این بیماری نیازمند ابزاری دقیق است تا بتوانید در خانه وضعیت خود را رصد کنید. فروشگاه اینترنتی تجهیزات پزشکی طب تولید، انواع فشارسنجهای دیجیتال و بازویی را عرضه میکند تا بتوانید با سفارش آنها کنترل سلامت خود را با هزینه ناچیز در دست بگیرید.
ارسال نظر
برای ارسال نظر وارد شوید